Thứ năm, 17/10/2013 | 11:13 GMT+7

Hàng lậu thành hàng hợp pháp như thế nào?

(ĐS&PL) Theo nhận định của các cơ quan chức năng, nhiều vụ biết mười mươi là hàng nhập lậu, nhưng do kẽ hở của pháp luật, các đối tượng đã "biến" hàng lậu thành hợp pháp một cách dễ dàng thông qua hoá đơn tài chính.

“Điểm danh” thủ đoạn 

Theo tìm hiểu của PV, thời gian qua, các đầu nậu ở một số tỉnh biên giới Lạng Sơn, Quảng Ninh đã phù phép các mặt hàng mà họ buôn lậu thành hàng có hóa đơn. Chỉ cần một bộ hồ sơ thuế quan hoàn chỉnh cùng với giấy phép kinh doanh là các đầu nậu có thể dễ dàng trốn tránh kiểm tra, kiểm soát của cơ quan chức năng, "phù phép" hàng lậu trở thành hàng hợp pháp.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, đối tượng buôn lậu hiện đang lợi dụng triệt để sự thiếu chặt chẽ trong các quy định của pháp luật để "biến" hàng lậu thành hợp pháp. Hầu hết hàng lậu sau khi lọt qua biên giới đã được một số hộ kinh doanh, doanh nghiệp trên địa bàn các huyện biên giới như Văn Lãng, Cao Lộc và thành phố Lạng Sơn (Lạng Sơn) xuất hóa đơn để hợp thức hóa và ngang nhiên vận chuyển về các địa phương khác tiêu thụ. Điều đó đã gây nhiều khó khăn, trở ngại cho các lực lượng chức năng trong việc xử lý và tịch thu số hàng lậu này. Chỉ riêng tỉnh Lạng Sơn, tính từ năm 2008 đến hết tháng 6/2013, các lực lượng chức năng của tỉnh đã kiểm tra, xử lý được 31.630 vụ, với tổng số tiền phạt vi phạm hành chính gần 60 tỷ đồng và trị giá hàng hóa tịch thu là hơn 300 tỷ đồng.

Hàng lậu thành hàng hợp pháp như thế nào? - ảnh 1

 UBND tỉnh Lạng Sơn đã phải có báo cáo đưa ra bức tranh toàn cảnh về tình trạng hàng lậu được "phù phép" thành hợp pháp. Vào giờ cao điểm, giá trị lượng hàng lậu được hợp thức hóa bằng hóa đơn chứng từ có khi lên đến hàng chục tỷ đồng/ngày. Các lực lượng chức năng của tỉnh đã tiến hành kiểm tra, truy xét và xác minh ngược lại đối với người xuất hóa đơn bán hàng. Kết quả, gần như 100% các lô hàng hóa xuất bán đều không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc nhập khẩu hợp pháp. Bên cạnh đó, các hộ kinh doanh đã tùy tiện phát hành hóa đơn để hợp thức hóa cho hàng lậu. Không chỉ vậy, nhiều hộ kinh doanh còn để cho các đối tượng buôn lậu sử dụng quyển hóa đơn của mình, tự viết và phát hành hoặc xuất khống hóa đơn để thu tiền theo từng lô hàng hoặc theo tỷ lệ %.

Không chỉ các tỉnh giáp biên giới mà ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM..., hàng lậu cũng được hợp thức hoá một cách dễ dàng. Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội nhận định, tình trạng buôn lậu diễn biến phức tạp và các đối tượng buôn lậu ngày càng có nhiều thủ đoạn mới tinh vi như: Sử dụng giấy chứng nhận kiểm dịch không phù hợp với hàng hóa, hàng không nguồn gốc trà trộn với hàng trong nước; ghi hạn sử dụng mới cho sản phẩm đã quá hạn lưu hành; hàng hóa sản xuất ở nước ngoài dán nhãn mác hàng Việt Nam chất lượng cao để thu lợi bất chính. Chưa kể, nếu trước đây các đối tượng thường dùng xe tải được phủ bạt kín để chở hàng lậu thì bây giờ ngang nhiên dùng cả xe tải trọng lớn, xe chuyên chở đất, đá, xe 5-7 chỗ để vận chuyển. Các đối tượng này còn đảo biển số, khi xe đi đến địa phương nào sẽ đổi BKS của địa phương đó để tránh sự kiểm soát của công an. Các khu vực chợ Ninh Hiệp, chợ Đồng Xuân, chợ Hà Vĩ (Hà Nội), ga đường sắt, cảng sân bay hàng không là những nơi thường tập kết, phân luồng hàng hóa nhập lậu.

Hàng lậu thành hàng hợp pháp như thế nào? - ảnh 1

Ông Vũ Vĩnh Phú, Chủ tịch hiệp hội siêu thị Hà Nội, nguyên Phó ban chỉ đạo 127 TP. Hà Nội (ban Chống hàng giả, hàng lậu TP. Hà Nội) cho rằng: "Thực trạng này rất nguy hại cho kinh tế đất nước, làm thất thu một khoản thuế lớn của Nhà nước và "giết chết" các doanh nghiệp chân chính. Hoá đơn là vấn đề sống còn của doanh nghiệp nghiêm chỉnh. Tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại là phổ biến".

Ông Phú cũng cho hay: "Khi tôi còn làm Phó ban chống buôn lậu TP. Hà Nội, có lần, chúng tôi đã phát hiện hơn 2 tỷ vải lậu tại chợ Đồng Xuân (Hà Nội). Ngay giữa trung tâm thành phố Thủ đô còn như vậy thì ở các nơi khác thế nào? Hiện tượng buôn bán hoá đơn bất hợp pháp là phổ biến. Gian lận chất lượng, gian lận hoá đơn, gian lận cả cân đo, gian lận chứng từ hiện nay là khá phổ biến và hết sức nghiêm trọng.  Họ có thể hợp thức bằng hoá đơn mua lại coi như có chứng từ, thậm chí họ còn hoàn thuế được. Vấn đề xuất khẩu, nhập khẩu khống để hoàn thuế. Thực trạng này cho thấy các ngành chức năng quản lý kém, thậm chí còn có một bộ phận tha hoá tiêu cực trong đó. Thực ra, hiện nay vấn đề này đang có 3 Bộ quản lý nhưng không Bộ nào chịu trách nhiệm chính. Quản lý hàng hoá, ở các nước, chỉ một Bộ chịu trách nhiệm, các Bộ khác phối hợp. Ở ta, nhiều "sãi" quá không ai đóng của chùa. Tình trạng văn bản chồng chéo, kém hiệu lực và vấn đề yếu nhất là tổ chức thực hiện".

Ngăn chặn phương thức dùng hóa đơn hợp thức hóa hàng lậu

Ông Vương Trí Dũng, Phó Chi cục trưởng chi cục QLTT Hà Nội cho biết, tại thời điểm kiểm tra, nhiều doanh nghiệp không xuất trình được hóa đơn, chứng từ đối với hàng hóa nhập khẩu, nhưng Thông tư liên tịch 60 của bộ Tài chính, bộ Công thương và bộ Công an cho phép trình hóa đơn sau 72 giờ kể từ thời điểm kiểm tra, đủ thời gian để hàng nhập lậu được hợp thức hóa. Trong khi đó, cơ quan thuế lại chưa quy định về việc ghi hóa đơn phải ghi theo tên nhãn hàng hóa được quy định tại Nghị định số 89/2006/NĐ-CP, do vậy không có cơ sở để đối chiếu và phân loại hàng hóa. Đây cũng chính là kẽ hở để các đầu nậu hợp thức hoá hàng lậu.

Trước thực trạng trên, Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải vừa chỉ đạo phải ngăn chặn thủ đoạn dùng hóa đơn hợp thức hóa hàng lậu nhằm tăng cường các biện pháp đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại 6 tháng cuối năm 2013, đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên đán.

Phó Thủ tướng yêu cầu bộ Tài chính chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan sửa đổi, bổ sung các quy định tại Thông tư liên tịch số 60/2011/TTLT-BTC-BCT-BCA ngày 12/5/2011 hướng dẫn chế độ hóa đơn, chứng từ đối với hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thị trường để khắc phục tình trạng hợp thức hàng nhập khẩu. Đây là một thủ đoạn thường được các đối tượng buôn lậu sử dụng ở các vùng biên giới phía Bắc.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cũng yêu cầu ban Chỉ đạo 127/TW cùng các bộ, ngành chức năng và UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo tập trung lực lượng đấu tranh ngăn chặn có hiệu quả tình trạng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Chú ý các tuyến, địa bàn xung yếu và các mặt hàng trọng điểm, tiêu dùng nhiều vào dịp cuối năm như: Rượu, bia, thuốc lá, gia súc, gia cầm, quần áo may sẵn; các loại hàng cấm như pháo, đồ chơi trẻ em mang tính bạo lực...; ngăn chặn có hiệu quả tình trạng xuất lậu than, khoáng sản bằng đường biển, nhập lậu xăng dầu.

M.G

Theo ông Vũ Vĩnh Phú, phải nhanh chóng sửa đổi Thông tư liên tịch 60 để tăng hiệu quả hoạt động chống buôn lậu. Đồng thời, phải có chế tài xử phạt nặng các đối tượng xuất hóa đơn khống về nguồn gốc hợp pháp và tiến hành truy thu thuế với các hành vi này.

Mai Giang