Thứ tư, 29/01/2014 | 15:30 GMT+7

Thái Bình Dương: Vũ đài của các cường quốc

(ĐSPL) - Thái Bình Dương đang trở thành một vũ đài cạnh tranh quyết liệt của các cường quốc cũ và mới nổi trên thế giới.
Trung Quốc ngày càng quyết đoán, Nhật tăng ngân sách quân sự, Mỹ tăng cường lực lượng và Nga củng cố Hạm đội… Thái Bình Dương đang trở thành vũ đài của các cường quốc lớn trong năm 2014.
 Thái Bình Dương: Vũ đài của các cường quốc - ảnh 1

Một cụm tàu sân bay chiến đấu của Mỹ

Những mối đe dọa
Trong thế giới hiện đại, sự triển khai và các khu vực hiện diện của hải quân chủ lực của các quốc gia hàng đầu được coi là chỉ báo đáng tin cậy nhất về môi trường chính trị.
Hải quân Mỹ đã tập trung lực lượng đông đảo ở Đại Tây Dương suốt thời kỳ "chiến tranh lạnh", với Hạm đội 2 hùng mạnh. Hạm đội hai duy trì lực lượng đông đảo cho đến giữa những năm 1990, sau đó dần dần bị cắt giảm và giải thể năm 2011. Vùng trách nhiệm của Hạm đội 2 ở Đại Tây Dương được phân chia giữa Hạm đội 6 - hoạt động chủ yếu ở Địa Trung Hải và Hạm đội 4 – với chức năng kiểm soát các vùng nước bao quanh Nam Mỹ. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, các lực lượng chính của Hải quân Mỹ bắt đầu được điều động sang Thái Bình Dương vốn là “lãnh địa” của Hạm đội 7. Năm 2012, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta đã chính thức công bố kế hoạch tập trung vào Thái Bình Dương, với hi vọng duy trì tỷ lệ 60:40 giữa các lực lượng ở Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.
Hải quân là một công cụ quân sự linh hoạt của Mỹ, cùng lúc đảm nhiệm nhiệm vụ kìm hãm đối thủ tiềm năng và tạo ra sự răn đe. Đối tượng của hai nhiệm vụ này ở Thái Bình Dương rất rõ ràng: Trung Quốc. Trung Quốc đang ráo riết tăng cường sức mạnh hải quân, bao gồm kế hoạch xây dựng bốn đơn vị hàng không mẫu hạm. Nếu cân nhắc việc Mỹ muốn duy trì ở Thái Bình Dương 6 cụm tàu sân bay, nhưng một số trong đó sẽ thường xuyên được huy động tới vùng Vịnh và Trung Đông, có thể thấy tương quan lực lượng không đến nỗi bi đát cho Trung Quốc.
Tuy nhiên, các yếu tố đe dọa từ phía Hải quân Mỹ vẫn còn khá nặng ký. Mỹ tìm cách tận dụng ưu thế, đặc biệt là tạo ra cấu phần trên biển của hệ thống phòng thủ tên lửa, đẩy mạnh tính năng di động cho NMD. Phần lớn các chiến hạm Mỹ mang theo tên lửa đánh chặn SM-3 hiện có mặt ở Thái Bình Dương.
Vai trò của Nga ở Thái Bình Dương
Trong kế hoạch quân sự của Mỹ ở Tây Thái Bình Dương,  yếu tố được chú ý hàng đầu là Trung Quốc, với sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng tăng. Ngoài ra, còn có Triều Tiên, trở thành mối nguy hiểm tiềm năng bởi hành động khó dự đoán và sở hữu vũ khí hạt nhân. Chính yếu tố Triều Tiên đã dẫn đến việc Mỹ triển khai trong khu vực số lượng lớn các tàu của hệ thống phòng thủ tên lửa.
Trong kế hoạch quân sự của Mỹ, Nga không còn là đối thủ tiềm năng nhất. Ở Thái Bình Dương, mối đe dọa thực tế hơn cả đối với Nga lại là hoạt động quân sự từ phía Nhật Bản, quốc gia có kỳ vọng giành lại "các vùng lãnh thổ phía Bắc”. Trong nỗ lực này, Nhật Bản hầu như không nhận được sự hỗ trợ từ phía Mỹ. Mỹ đang cần một nước Nga thân thiện trong bối cảnh đối đầu với Trung Quốc.
Nga hiện đang nỗ lực khôi phục sự hiện diện quân sự ở khu vực Viễn Đông, trong đó có tăng cường lực lượng hải quân. Trong vài năm tới, hạm đội sẽ được bổ sung các tàu hộ tống và khu trục mới, các tàu ngầm (nâng cấp và mới), các tàu đổ bộ lớp Mistral và nhiều vũ khí khác.
Hải quân Nga đang thay đổi những mục tiên ưu tiên: từ đối đầu cạnh tranh trực tiếp với Mỹ chuyển sang giải quyết những nhiệm vụ thiết thực như tăng cường bảo vệ quần đảo Kuril và chống cướp biển. Cũng như Mỹ, trong tương lai, Hải quân Nga cần tập trung phần lớn đơn vị tàu ở Thái Bình Dương, xây dựng một hạ tầng ven biển thích hợp.
Tuy nhiên, đối với Nga chìa khóa chính không phải vũ khí mà là các quan hệ tích cực với Ấn Độ và Trung Quốc, hai quốc gia hàng đầu của khu vực. Nga có thể phát triển hạm đội và kinh tế ở Thái Bình Dương, mà không lo sự gián đoạn chương trình bởi những lý do chính trị đối ngoại.
Văn Linh (theo VOR)